همشهری بر اساس داده‌های آماری تحلیل می‌کند

رکورد شکنی تورم پس از یک ربع قرن

  • جمعه 1 اسفند 1399 ساعت 23:59

اخبار => اخبار

25 سال از زمانی که اقتصاد و مردم ایران شاهد تورم 49.4 درصدی در پایان سال 1374 بودند، می‌گذرد و تازه‌ترین روایت مرکز آمار از نرخ تورم در دوازده ماه منتهی به بهمن امسال نشان می‌دهد که به احتمال زیاد نرخ تورم ایران در پایان سال 1399 به بالاترین میزان ممکن در طی 25 سال گذشته خواهد رسید.
رکورد شکنی تورم پس از یک ربع قرن

25 سال از زمانی که اقتصاد و مردم ایران شاهد تورم 49.4 درصدی در پایان سال 1374 بودند، می‌گذرد و تازه‌ترین روایت مرکز آمار از نرخ تورم در دوازده ماه منتهی به بهمن امسال نشان می‌دهد که به احتمال زیاد نرخ تورم ایران در پایان سال 1399 به بالاترین میزان ممکن در طی 25 سال گذشته خواهد رسید. بالاترین نرخ تورم سالانه در 25 سال گذشته در پایان سال 1392 به میزان 34.7 درصد به روایت بانک مرکزی رقم خورده و هرچند این نهاد موتور انتشار نرخ تورم را در آبان سال 97 خاموش کرد، اما برآوردهای مرکز آمار نشان می‌دهد که نرخ تورم در پایان بهمن امسال به 34.2 درصد رسیده است. با این توضیح که معمولا نرخ تورم محاسباتی مرکز آمار 1 تا 1.5 درصد پایین‌تر  از نرخ تورم محاسبه شده اما منتشر نشده بانک مرکزی است، انتظار می‌رود با صعودی بودن نرخ تورم در آخرین ماه سال 1399، بالاترین نرخ تورم سالانه پس از نرخ تورم نزدیک به 50 درصدی سال 1374، در پایان امسال ثبت شود.

به گزارش همشهری، اقتصاد ایران پس از انقلاب تنها در سال‌های 1364، 1369، 1395 و 1396 یعنی 4 سال نرخ تورم تک رقمی را تجربه کرده و کاهشی شدن نرخ تورم در سال‌های 95 و 96 به کمتر از 10 درصد بیشتر منعکس کننده فروکش کردن شدید انتظارات تورمی پس از اجرای برجام بوده و وقتی دولت آمریکا در اردیهبشت 97 تصمیم خود برای خروج از برجام و اعمال دور تازه تحریم‌ها را آغاز کرد، نرخ تورم سالانه ایران 8 درصد به روایت مرکز آمار بود و شهریور همان سال ماه عسل تورم‌های تک‌رقمی پایان یافت و در شهریور سال 1398 نرخ تورم 12 ماهه ایران به 42.7 درصد رسید.

از مهرماه 98 به بعد به تدریج از درجه حرارت تب اقتصاد ایران کاسته شده و نرخ تورم روندی نزولی به خود گرفت و مردم ایران در مرداد سال 99 شاهد پایین آمدن نرخ تورم دوازده ماهه تا 25.8 درصد بودند. نوسان شدید نرخ ارز و کسری بودجه شدید دولت 2 شوک اولیه به روند نرخ تورم کاهشی بود تا جایی که نرخ تورم ماهانه در تیرماه امسال به 6.4 درصد، مهرماه به 7 درصد و ‌آبان هم به 5.2 درصد رسیده و همچین شوک‌ها کافی بود تا بر خلاف انتظار دولت و بانک مرکزی نرخ تورم از کف 26 درصد ثبت شده در مهر امسال به سقف 34.2 درصد در بهمن‌ماه برسد و با در نظر گرفتن روند نرخ تورم ماهانه این احتمال قوی وجود دارد که نرخ تورم ایران در پایان امسال به حدود 35 درصد یا حتی فراتر از آن برسد که بالاترین نرخ تورم در 25 سال گذشته خواهد بود.

فاصله گرفتن نرخ تورم واقعی از نرخ تورم هدف 22 درصدی بانک مرکزی زنگ خطری جدی برای سیاست‌گذاران اقتصادی است که چه تدبیری را به اجرا گذارند تا جلوی شکل‌گیری موج تازه‌ای از انتظارات تورمی را بگیرند. به ویژه اینکه نرخ تورم فزاینده طی سال‌های اخیر نشانه‌هایی از شکاف عمیق درآمدی به جامعه را نمایان کرده از جمله سبقت نرخ تورم در مناطق روستایی نسبت به مناطق شهری، پراکندگی ناموزون تورم بین استان‌ها، گریز قیمتی کالاهای خوراکی و آشامیدنی و نگرانی مردم از تکرار نرخ تورم بالاتر در سال آینده که همگی نمایانگر این واقعیت است که درجه حرارت اقتصاد ایران به شدت بالاست.

تازه‌های تورم در بهمن 99

مرکز آمار ایران نرخ تورم ماهانه در بهمن امسال را 2.5 درصد در کل کشور، 2.4 درصد در مناطق شهری و 3.3 درصد در مناطق روستایی برآورد کرده و می‌گوید شاخص احساس تورم یعنی نرخ تورم نقطه به نقطه که نشان‌دهنده میزان افزایش سبد هزینه های مردم در هر ماه نسبت به ماه مشابه پارسال بوده هم با حرارت زیادی روند افزایشی داشته و در بهمن امسال به 48.2 درصد رسیده است. این گزارش نشان می‌دهد که به طور میانگین یک خانوار شهری ایران برای خرید یک سبد کالاها و خدمات یکسال در بهمن امسال 47.2 درصد و یک خانوار روستایی 53.6 درصد بیشتر از بهمن سال گذشته هزینه کرده‌اند. این بالاترین نرخ تورم نقطه به نقطه دستکم در طول دولت حسن روحانی است و محاسبات مرکز آمار نرخ تورم 12 ماهه منتهی به بهمن 99 را در کل کشور 34.2 درصد، در مناطق شهری 34.1 درصد و در مناطق روستایی 35 درصد روایت می‌کند.

تورم خوراکی‌ها در مرز 70 درصد

روایت رسمی مرکز آمار ایران این است که یک خانوار ایرانی 67.2 درصد در بهمن‌ماه امسال نسبت به بهمن‌ماه پارسال پول داده تا بتواند یک سبد از کالاهای خوراکی و آشامیدنی را بخرد. نرخ تورم نقطه به نقطه گروه کالاهای خوراکی و آشامیدنی‌، بالارین میزان نسبت به دیگر گروه‌های کالایی و خدماتی مصرفی مردم در بهمن‌ماه بوده و پس از آن مبلمان و لوازم منزل با 66.9 درصد، تفریج و امور فرهنگی 59.5 درصد و حمل و نقل 56.7 درصد و دخانیات 54.3 درصد قرار دارد.

این گزارش می‌افزاید: در مقایسه قیمت کالاهای خوراکی و آشامیدنی در بهمن امسال نسبت به بهمن پارسال، قیمت گروه کالاهای نان و غلات 64 درصد، گوشت قرمز و گوشت پرندگان 56.6 درصد، گوشت ماهی 60.6 درصد، شیر، پنیر و تخم‌مرغ 79 درصد، روغن و چربی‌ها 99.5 درصد، میوه و خشکبار 88.2 درصد، قند و شکر و شیرینی‌ها69.5 درصد و نوشیدنی‌های گرم و سرد غیرالکی هم 67.7 درصد رشد کرده است.

به گزارش همشهری، این روند فزاینده قیمت‌ها در عمل باعث کوچک‌تر شدن سفره مردم و به خطر افتادن امنیت غذایی آنها به ویژه در بین اقشار محروم، روستایی و دهک‌های پایین درآمدی شده و بسیاری از خانوارها، مصرف برخی کالاهای ضروری و مهم از جمله شیر و لبنیات و گوشت را کم یا حذف کرده‌اند. رشد 7.1 درصدی قیمت خوراکی‌های تازه و خیز 4.1 درصدی قیمت کالاهای بی‌دوام بر اساس گزارش رسمی مرکز آمار ایران نشانه‌ای آشکار از گران‌تر شدن قیمت کالاهای مصرفی عمدتا خوراکی و آشامیدنی مردم است.

خطر تورم فزاینده را جدی بگیرید

اقتصاد و مردم ایران تنها در سال 1322 نرخ تورم بالای 110 درصد را تجربه کرده و پس از آن هرگز نرخ تورم سالانه ایران به بالای 50 درصد نرسیده اما در جهان امروز که اکثر قریب به اتفاق کشورهای دنیا با نرخ تورم تک رقمی مواجه هستند و حل تورم به مساله ساده و تجربه‌شدن در جهان تبدیل شده، اقتصاد ایران همچنان یکی از بالاترین نرخ ‌های تورم دنیا را تجربه می‌کند. برآوردهای همشهری نشان می‌دهد که فشار کسری بودجه دولت به ویژه در شرایط تحریم‌ها بیشتر شده و هزینه این کسری بودجه را مردم با تورم بالاتر می‌پردازند و حتی آمارهای رسمی هم تایید می‌کند که در شرایط تورمی بالا و رکود اقتصاد، کمک‌های مستقیم دولت‌ها در قالب یارانه نقدی و کمک معیشتی به بزرگ‌تر شدن سفره مردم کمک نمی‌کند.

به نظر می رسد در صورت موفقیت مذاکرات احتمالی برای پایان دادن به مناقشه بر سر برجام و توافق برای پایان یافتن به تحریم‌ها بتواند تا اندازه زیادی فشار تورم را ار دوش مردم بردارد و شاید در یک سال پیش رو دوباره مردم ایران شاهد ثبات قیمت‌ها و کاهش چشمگیر تورم باشند. با این حال معضل اصلی همچنان باقی است و دولت پرهزینه و کم‌درآمد ایران در سال‌های آینده هم با نرخ تورم دستکم بالای 10 درصد مواجه خواهد شد، حتی اگر تحریم‌ها هم برداشته شود، تورم به پاشنه آشیل اقتصاد ایران تبدیل شده است.

 


ارسال نظر

ارسال